23/4/2009 19:17

Basketbol ve Zeka

makalelerim | SPOR MAKALELERİ

Basketbol ve Zeka

Altyapı Antrenörleri, sporcularının en iyi seviyeye gelmesini sağlamak için sporcunun özelliklerine göre nasıl davranacaklarını bilmeleri gerekir. Peki, sporcunun iyi bir seviyeye gelmesi için ne yapmalıyız? Tabi ki sporcunun bilgi ve yeteneklerine göre, bir program dâhilinde çalışmasıyla olur. İkinci bir soru sporcunun iyi bir düzeye gelmesi için sporcu merkezli mi davranmak lazım? Bu sorunun cevabı da evet; antrenörler plan ve programını oyuncuların yetenek, zekâ gibi önemli olan bireysel yapılarındaki özelliklere göre değerlendirmeleri şart. sporcunun zekâ türlerini çalıştırıcı gözlem veya anketlerle ölçe bilir. Bu şekilde antrenmanlarda ve müsabakalarda en iyi performansı alır. Şimdi oyuncuların zekâ türleri nedir diye bakalım.

MANTIKSAL-MATEMATİKSEL ZEKÂ: Sayılarla düşünme, hesaplama, sonuç çıkarma, mantıksal ilişkiler kurma, hipotezler üretme, problem çözme, eleştirel düşünme, sayılar, geometrik şekiller gibi soyut sembollerle tanışma, bilginin parçaları arasındaki ilişkiler kurma becerisidir.

Antrenman ve oyun esnasında yapılan işle ilgili sorular sorar. Hızlı bir şekilde zihinsel matematik yapar. Matematik aktivitelerini, strateji oyunlarını, mantık bulmacalarını sever. Yüksek düşünme tekniklerini kullanır. Zekâ oyunlarında başarılıdır. Deney yapma, sınama, sorgulama ve araştırmalardan zevk alır. Öğrenmede daha çok keşifler, düşünme, tümevarım ve problem çözmeden yararlanır. Neden-sonuç ilişkilerini çok iyi kurar. Somut cisimleri soyut sembolik ifadelere dönüştürebilir. Mantıksal problem çözümlerinde başarılıdır. Hipotezler kurar ve sınar. Miktar tahminlerinde bulunur. Grafikler ya da şekiller halinde verilen (görsel) bilgileri yorumlar. Grafik, şema, şekillerle çalışmaktan hoşlanır.

Antrenmanda: Akıl yürüterek, soyut modelleri tasarlayarak, sayılarla düşünerek, ilişkileri ve bağlantıları kurgulatarak öğrenme. Örnek vererek çalışmalarınızı yapa bilirsiniz. Oyuncunuzu bir konu anlatacağınız zaman mümkün olduğunca sayılar üzerinden anlatırsanız anlatılan konun sporcunun hafızasında kalmasını sağlarsanız. Örneğin 5 numaralı oyuncunun sağında dur. 2 numaralı oyuncunun perdele gibi

GÖRSEL-UZAYSAL ZEKÂ: Görsel-uzaysal zekâya sahip insanlar, yer, zaman, renk, çizgi, şekil, biçim, desen gibi olgulara ve bu olgular arasındaki ilişkilere karşı aşırı hassas ve duyarlıdırlar. Görsel zekâsı güçlü olan bireyler, varlıkları, olayları veya olguları görselleştirerek ya da resimlerle, çizgilerle ve renklerle çalışarak en iyi öğrenirler.

Görsel-uzaysal zekâsı kuvvetli olan bir sporcu;

Diyagramları veya tabloları yazılı materyallerden daha kolay okur.

Filmleri, slâytları ve benzeri diğer görsel sunuları izlemeyi sever.

Antrenmanlarda veya oyun esnasında resimlerden veya tablolardan konun anlatılması daha etkili olur

BEDENSEL ZEKÂ: Bu tür zekâ alanı, koordinasyon, denge, güç, esneklik ve hız gibi bazı özel fiziksel yetenekleri ve bu yeteneklerin hepsinin bir arada işlemesini sağlayan dokunsak nitelikteki bazı özel becerileri de içermektedir. Bu zekâ türüne sahip insanlar, en iyi yaparak-yaşayarak, dokunarak, hareket ederek ve ilk elden tecrübe ederek öğrenirler.

Bedensel-kinetik zekâsı kuvvetli olan bir sporcu;

Birden fazla sportif faaliyetlerde başarılıdır.

Bir yerde uzun süre kaldığında hareket etmeye, kımıldamaya veya ritim tutmaya başlar.

Başkalarının hareketlerini kolayca taklit edebilirler.

El becerileri top koordinasyonları çok iyidir

Bir şeyi en iyi yaparak ve yaşayarak öğrenir.

SOSYAL ZEKÂ: Sosyal zekâ, bir insanın çevresindeki insanların duygularını, ilgilerini, isteklerini ve ihtiyaçlarını anlama, ayırt etme ve karşılama kapasitesidir. Sosyal zekâsı güçlü olan sporcular bir grup içerisinde grup üyeleri ile işbirliği yapma, onlarla uyum içinde çalışma ve bu kişilerle sözlü ve sözsüz iletişim kurma gibi yetenekleri söz konusudur. Bu zekâ türüne sahip sporcular, genellikle başka insanların ilgilerini ve ihtiyaçlarını çok iyi algılarlar ve onların duygularını, düşüncelerini ve karakterlerini adeta yüzlerinden okurlar.

Sosyal zekâsı kuvvetli olan bir sporcu;

Arkadaşlarıyla olan ilişkileri çok iyidir.

Grup içerisinde doğal bir lider görünümündedir.

Başkaları ile birlikte çalışmayı sever.

Başkaları daima onunla birlikte olmak ister.

Başkalarını önemser.

Empati yeteneği çok iyi gelişmiştir.

Bir şeyi başkalarıyla işbirliği yaparak, onlarla paylaşarak ve onlara öğreterek öğrenmeyi sever.

İÇSEL ZEKÂ: İçsel zekâ, bir sporcunun kendisini tanıması ve kendisi hakkında sahip olduğu bu bilgi ve anlayış ile çevresinde uyumlu davranışlar sergilemesi yeteneğidir. Bu zekâ türü ile bir kişinin kendisini objektif olarak başkalarının gözüyle görebilmesi kabiliyetidir. İçsel zekâ, bir kişinin kendisinin zayıf ve güçlü olduğu yönlerini anlaması, kim olduğunu, ne yapmak istediğini ve neyi yapmak istemediğini veya çeşitli durumlarda nasıl davranması, nelere yönelmesi ve nelerden uzak durması gerektiğini bilmesi ve bütün bunlara bağlı olarak da hayatında doğru kararlar almasıdır.

İçsel zekâsı kuvvetli olan bir sporcu;

Bağımsız olma eğilimindedir.

Kendisinin zayıf ve güçlü yanlarını bilir.

Hayattaki amacının ne olduğuna ilişkin iyi bir anlayışa sahiptir.

Duygularını, hislerini ve düşüncelerini açıklıkla dile getirir.

Hayattaki başarılarından ve başarısızlıklarından ders almasını bilir.

Kendine güveni yüksektir.

ALAN ZEKÂ Basketbol oyunu bir alan mücadelesidir. Rakibin alanını daraltmak ve kendi alanını büyütmek amaçtır. bu düşünce çerçevesinde sporcunun saha içersinde alan (SAHA) zekasına sahip olması gerek oyuncunun nerede oynayacağını nere hangi hareketleri yapacağını alan zekası geliştirilerek yapıla bilir .

TRANSFER ZEKÂ Buna aktarma zekâsı da diyebiliriz. Yani bir alanda öğrendiklerini diğer alana aktarma. Antrenmanda öğrendiklerinin ne kadarını oyunda kullanabildiğini gösterir. Antrenmanlarda uygulanan Dirilleri maç esnasında uygulama zekâsı (transfer zekânın) geliştirilmesi olur.

Sonuç olarak antrenör çalıştığı sporcuların nelere ilgi duyduğunu veya kişisel özelliklerden yararlanarak çalışmalarını planlar. Burada antrenör ün gözlemleri çok önemlidir.

Kürşat Buğra KARAOĞLAN

Beden Eğitimi ve Spor Öğretmeni

kbkaraoglan@hotmail.com
(0 Yorum yapılmış) YORUM YAZIN Baglanti

<<Önceki Sayfa |/|Sonraki Sayfa>>

      
||

Sitemizde yer alan makalelerin telif hakları yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla internet ortamından derlenerek sunulmaktadır.